معرفی تجارب منطقه گرایی کلان شهری

تجارب منطقه گرایی کلان شهری

جریان تحقیقات و اقدامات در حوزه منطقه گرایی کلان شهری در اوایل قرن بیستم شروع شده و در طی چند دوره با اوج و افول روبرو بوده است. اولین دوره مربوط به اوایل قرن گذشته است که به موازات اولین موج تمرکز زدایی از شهر, در قوانین و مقررات برنامه ریزی شهری نیز حرکتی شکل می گیرد که نشانگر شناخت مسائل مرتبط با موج حرکت به بیرون از شهر مرکزی است. راه چاره این مساله برای برنامه ریزان. وسعت بخشیدن به شهر به منظور سازگاری و انطباق با اجتماعات شهری بود که روشی طبیعی و مناسب برای برخورد با مسائل انگلشته می شد. دومین موج توجه به مناطق کلان شهری در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ شکل گرفت .این تحول در مقیاس زندگی شهری بعد از جنگ جهانی دوم ریشه داشت که فراسوی مرزهای کلان شهری موجود گسترش می یافت. به موازات این موجایده‌یا مفهوم حوزه شهری” جایگزین مفهوم سنتی شهر و کلان شهر شد. سومین موج, رواج منطقه گرایی نوین ” یا کلان شهر گرایی در اواسط دهه ‎۱۹٩۰‏ بود که دربدو امر واکنش به جهانی شدن اقتصاد و نابودی شهرهای مرکزی و نوار درونی حومه های اطراف شهرها و افزایش اختلاف ثروت میان بخش‌های مختلف منطقه کلان شهری بود.
به نظر میلر قانون آهنین نابودی شهرها. مصنوع سیستم های طراحی (تفرق سیاسی) ما بود نه نظم و سیاق طبیعی حوادث در امریکا اولین دوره تلاش های منطقه گرایی (راهبردهای چیرگی بر تفرق سیاسی) مربوط به دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی است که پارادایم غالب را یکپارچه سازی” حکومت های محلی برای ایجاد حکومت منطقه ای می پنداشتند. مانند آنچه در فلوریدا و آیندیاناپولیس به وقوع پیوست. دوره دوم در آمریکا مربوط به‌دهه ۱۹۷۰/۸۰ است که پارادایم غالب ایجاد شوراهای منطقه ای ” برای فراهم ساختن ساز و کارهای هماهنگی بین حکومت های محلی و در حوزه های خاص مانند برنامه ریزی راهبردی و حمل و نقل بود.
دوره بعد از دهه ۱۹۸۰ که به دوره منطقه گرایی نوین معروف است مستلزم ایجاد ساز و کارهای همکاری منطقه ای بین بخش خصوصی – عمومی و در شراکتی  متنوع با بخش تجارت» حکومت و گروه های اجتماعات محلی است در طی این سه دوره تحقیقات متنوعی درباره حکومت و حاکمیت منطقه کلان شهری صورت گرفته است که می‌توان از آثار اخیر به اثر ” حکومت کلان شهری ” از بارلو و ” راه هایی به سوی منطقه گرایی نوین ” از ساویچ اشاره کرد.

اتراول محصول مطالعه حکومت مناطق کلان شهری اروپایی و امریکایی است‌ ولی آثر دوم بیشتر بر مناطق کلان شهری امریکا متمرکزاست در ایران اولین مطالعه مرتبط با موضوع به طرح مجموعه شهری تهران بر می گردد. بخشی از این طرح با توجه به مقیاس و مسائل مدیریتی خاص این محدوده و در جهت اجرایی نمودن مصوبه طرح ریزی و مدیریت مجموعه شهری تهران (۱۳۷۳) در قالب بخش شرایط تحقق طرح. پیشنهاد ایجاد ساز و کارهای یکپارچه مدیریتی هم عرض طرح مجموعه شهری و تضمین اجرای آن را ارائه نموده است. این طرح ایجاد نهادی منطقه ای را با عنوان نهاد واحد هماهنگی و نظارت بر توسعه مجموعه شهری تهران
پیشنهاد داده است. مطالعه دیگری که به این موضوع می پردازد» مطالعات طرح پژوهشی طراحی نظام مدیریت مجموعه های شهری ایران‌در سال ۱۳۸۰ است که زیر نظر مرکز مطالعات برنامه ریزی
شهری (مرکز پژوهش های شهری و روستایی) سازمان شهرداری‌های کشور و با همکاری پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس آغاز شد. سومین مطالعه مرتبط با موضوع اداره مناطق کلان شهری طرح بازنگری استراتژیک نظام مدیریت اجرایی منطقه کلان شهری تهران است که زیر نظر مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهرآن در سال ۱۳۸۳۴ به پایان رسیده است.