گرمایش جهانی یخ‌های قطب شمال

گرمایش جهانی یخ‌های قطب شمال

دانشمندان اعلام کردند که با افزایش دما در دریای شمالی و ذوب شدن یخ‌های پوشاننده‌ی اقیانوس قطب شمال، سطح آن به دومین میزان کم در طول ۴۰ سال گذشته رسیده است. موضوعی که در حال تبدیل به یک بحران آب‌وهوایی شدید در منطقه است.

پژوهشگران در مرکز ملی داده‌های برف و یخ آمریکا (NSIDC) با بیان اینکه در ۱۵ سپتامبر ماهواره‌ها کمترین سطح یخ‌های دریای شمالی را در سال جاری ثبت کردند که میزان ۳٫۷۴ کیلومتر مربع را نشان می‌دهد. این دومین باری است که در ۴۰ سال گذشته، سطح یخ کمتر از ۴ کیلومتر مربع اندازه‌گیری شده است.

«تویلا مون» (Twila Moon) یخچال‌شناس مرکز تحقیقاتی بولدر کلرادو گفت: «اینکه ما به طور مرتب یخ‌های دریایی کمتری داشته باشیم، واقعا ویرانگر است اما متأسفانه تعجب‌آور نیست.» اشاره‌ی او به صنایع آلاینده‌ای است که موجب افزایش گازهای گلخانه‌ای و افزایش دمای زمین می‌شوند.

به همین علت است که دولت‌های جهان و شرکت‌های بزرگ در چشم‌اندازهای بلندمدت به سمت صنایع کربن‌خنثی می‌روند. از جمله ایرباس از طرح هواپیماهای هیدروژنی خود رونمایی کرده و بویینگ ضمن توسعه‌ی هواپیماهای پاک، در فعالیت‌های زمینی خود هم تولید آلاینده‌ها را کاهش داده است.

کمترین رکورد ثبت شده برای مساحت یخ‌های دریای شمال، ۳٫۴۱ کیلومترمربع است که در سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱ خورشیدی) پس از آنکه یک طوفان دوره‌ای طولانی موجب شکستن یخ‌های باقی‌مانده شد، ثبت شد. میزانی که از آنچه محققان امروز می‌بینند، خیلی کمتر نیست.

به گفته‌ی NSIDC افت امسال سطح یخ، به ویژه با توجه به پالس‌های هوای گرم که از موج گرما در سیبری خارج می‌شود، بین ۳۱ آگوست (۱۰ شهریور) و ۵ سپتامبر (۱۵ شهریور) سریع بود. این طور که داده‌های ثبت شده نشان می‌دهد، میزان ذوب شدن یخ طی این شش روز، از هر سال دیگری سریع‌تر بود. گروه دیگری از دانشمندان در ماه جولای (مرداد) دریافتند که این موج گرمای سیبری عامل مهمی در ذوب شدن یخ‌های شمالی است اما چنین اثری بدون تغییرات آب‌هوایی ناشی از فعالیت انسان، غیرممکن است.

مشکل بعدی آن است که با ناپدید شدن یخ‌های قطبی، تکه‌هایی از آب تیره بر جای می‌ماند که به جای بازتاب دادن نور خورشید، آن را جذب می‌کند و باعث افزایش روند گرم‌تر شدن هوا می‌شود. این موضوع روشن می‌کند که چرا دمای قطب شمال طی سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته است.

نگرانی دیگر درباره‌ی زیست‌بوم قطب شمال است. «تام فورمن» (Tom Foreman) متخصص حیات‌وحش و راهنمای قطب شمال، در این زمینه گفت: از دست دادن یخ‌های دریا، حیات وحش قطب شمال را هم تهدید می‌کند؛ از خرس‌های قطبی و فک‌ها گرفته تا پلانکتون‌ها و جلبک‌ها.

او خاطرنشان کرد: «اعدادی که هر ساله از نظر میزان کاهش یخ می‌بینیم، نگرانی‌های ما را افزایش می‌دهد و زنگ هشداری در زمینه‌ی پایداری محیط زیست است.»

همان گرمایی که در تابستان‌ها یخ‌های دریایی قطب شمال را ذوب می‌کند، صفحات یخی سرزمین‌های شمالی در کانادا و گرینلند را هم از بین می‌برد و هرچه این لایه‌های یخ زودتر ذوب شوند سطح آب اقیانوس‌ها سریع‌تر افزایش می‌یابد.

با توجه به اینکه گرم‌تر شدن قطب شمال می‌تواند بر الگوهای آب‌وهوایی در سراسر جهان اثر بگذارد، فورمن اشاره می‌کند که جهان پیش از اقدام برای محدود کردن تغییرات آب‌وهوایی، نباید منتظر یک رکورد تاریخی دیگر باشد.

او تأکید کرد: «ما باید بسیار سخت کار کنیم تا در انتشار گازهای آلاینده تفاوت ایجاد کنیم و شاهد ثبت این تعداد رکورد در آینده نباشیم.»